Chữ C đầu tiên: Văn hóa doanh nghiệp (Company Culture)
Tác giả: Frances X. Frei, Robin J. Ely, Laura Winig
Những
người lãnh đạo Zappos xem văn hóa doanh nghiệp như yếu tố khác biệt
nhằm tạo ra lợi thế cạnh tranh cho công ty. Chúng tôi chỉ thuê những
người “vui vẻ và lạc quan” và cố gắng tạo ra môi trường thân thiện và
hòa đồng cho mọi nhân viên khi làm việc cho Zappos.
|
Ngày 15/3 tới đây, GS John Quelch – “thầy phù thuỷ về marketing và thương hiệu” – sẽ diễn thuyết cho các DN lớn Việt Nam về chủ đề “Điển cứu mới về chiến lược tiếp thị trong kỷ nguyên số”. Là
kết quả nghiên cứu từ những điển hình áp dụng tiếp thị mới và độc đáo
nhất, các điển cứu này sẽ giúp DN cập nhật nhiều kiến thức và thực tiễn
đương đại nhằm xác lập một chiến lược marketing tối ưu, có tính ứng
dụng cao cũng như khả năng dự báo, tiên lượng những bất ổn tiềm ẩn
trong tương lai. Công ty Zappos cũng là một trong các điển cứu được GS
John Quelch trình bày trong hội thảo.
|
Những
người lãnh đạo Zappos xem văn hóa doanh nghiệp như yếu tố khác biệt
nhằm tạo ra lợi thế cạnh tranh cho công ty. Tony Hsieh – CEO của Zappos
cho rằng : “Niềm tin của chúng tôi là khi bạn xây dựng văn hóa doanh
nghiệp tốt thì việc có được những thứ khác như dịch vụ khách hàng tốt
hay thương hiệu bền vững sẽ dễ dàng đạt được”.
Alfred
Lin – Chủ tịch HĐQT, COO kiêm CFO của Zappos, cũng hoàn toàn đồng ý với
ý kiến này: “Chúng tôi cũng đang cố gắng làm điều tương tự như ở
Starbucks – “chỉ thuê những người biết cười”. Chúng tôi chỉ thuê những
người “vui vẻ và lạc quan” và cố gắng tạo ra môi trường thân thiện và
hòa đồng cho mọi nhân viên khi làm việc cho Zappos. Phương châm của
chúng tôi là bạn không thể khiến khách hàng hài lòng nếu không có những
nhân viên vui vẻ và bạn cũng không thể có những nhân viên vui vẻ nếu
văn hóa doanh nghiệp của công ty bạn không hấp dẫn và tạo cảm hứng cho
nhân viên. Chúng tôi coi văn hóa doanh nghiệp là tài sản mang tính
chiến lược của công ty”.
|
Zappos.com (Zappos)
là một doanh nghiệp tư nhân bán lẻ trực tuyến các mặt hàng giầy dép,
quần áo, túi xách và các phụ kiện thành lập năm 1999. Năm 2000, Zappos
tự đánh giá là cửa hàng giày lớn nhất thế giới với 150 nhãn hiệu và
400.000 đôi giày lưu kho. Đến năm 2008, Zappos là nhà bán lẻ có trị giá
1 tỷ USD, với lãi ròng năm 2008 được công bố là 10,8 triệu USD và doanh
thu thuần 635 triệu đô. Ngày 17 tháng 7 năm 2009, Zappos.com được sáp
nhập với Amazon.com, Inc. (Amazon)
|
Năm
2005, Zappos đã xây dựng danh sách những giá trị cốt lõi của công ty
nhằm giúp công ty phát triển theo hướng trong đó mọi thành viên của
công ty đều đóng góp vào quá trình xây dựng và hỗ trợ văn hóa. Sau khi
tiếp nhận những phản hồi từ nhân viên, công ty đã lựa chọn ra 10 giá
trị cốt lõi. Hsieh nói: “Hiện chúng tôi đã xây dựng được những gi trị
cốt lõi, điều đó có nghĩa là chúng tôi đã sẵn sàng thuê cũng như sa
thải dựa trên việc mọi người có hết lòng vì những giá trị này hay
không, những công việc mà họ làm liệu có đem lại hiệu quả tốt hay
không.”
Văn
hóa doanh nghiệp của Zappos đã nhanh chóng thu hút sự chú ý của các
công ty khác cũng như giới truyền thông và giới học thuật. Zappos hoan
nghênh tất cả mọi người tới thăm trụ sở chính ở Las Vegas
thông qua việc tổ chức các tour thăm quan ở đây. Mọi người có thể nhận
thấy môi trường làm việc ở đây thú vị tới mức nào. Hành lang công ty
đặt sẵn một dãy ghế,, loại chúng ta có thể dễ thấy ở những ga tàu điện
ngầm với bộ khung đã được trang trí sẵn. Máy làm bắp rang bơ theo phong
cách lễ hội cũng được đặt ngay cạnh quầy tiếp tân và đối diện đó là dãy
trò chơi điện tử Dance Dance Revolution. Sự sắp đặt này nhằm đem tới
cho nhân viên của Zappos sự vui vẻ và một chút mới lạ.
Trong
công ty, có một chiếc chuông “nhận lỗi” được treo tường, các nhân viên
có thể rung chuông nếu cảm thấy mình đã phạm một lỗi lầm gì và muốn
nhận lỗi công khai.
|
10 giá trị cốt lõi (Core Value) của Zappos
1. Cung cấp những dịch vụ tuyệt hảo cho khách hàng.
2. Nắm lấy cơ hội để tạo ra sự thay đổi
3. Tạo ra sự vui vẻ và một chút khác biệt
4. Mạo hiểm, sáng tạo và cởi mở
5. Luôn cầu tiến và chịu khó học hỏi
6. Xây dựng mối quan hệ cởi mở và nhiệt tình với bên ngoài
7. Xây dựng đội ngũ nhân viên tích cực và thân thiết như một gia đình
8. Hiệu quả công việc cao hơn
9. Luôn đam mê và quyết đoán.
10. Luôn khiêm tốn.
Nguồn: Zappos’Document
|
Tháng
1/2008, Hsieh đã gửi thư điện tử tới toàn bộ nhân viên của Zappos, yêu
cầu họ viết một vài câu miêu tả ý nghĩa của văn hoá Zappos đối với họ
và tập hợp các ý kiến xuất bản trong một cuốn sách dày 450 trang.
Tuyển dụng những người phù hợp với văn hoá của công ty
Zappos
nghiên cứu rất kĩ những ứng viên nhằm đảm bảo rằng họ phù hợp với văn
hoá của công ty. Quá trình đánh giá được bắt đầu với bài kiểm tra đầu
tiên gồm giải ô chữ và những câu hỏi về các nhân vật hoạt hình. Ứng
viên được yêu cầu đặt tên cho các bản nhạc nền cá nhân của họ, họ cũng
phải tự đánh giá mình theo mức độ của “sự khác thường” và tự đánh giá
họ “may mắn” đến mức nào. Christa Foley, giám đốc nhân sự nói: “Nếu ai
đó đánh giá mình rất may mắn thì đó chính là người mà chúng tôi cần
tìm, đó phải là một người sáng tạo, ưa mạo hiểm và có những ý tưởng đặc
biệt”.
Ứng
viên phải trả lời từ 10 đến 15 câu hỏi về cách ứng xử tương ứng với mỗi
giá trị cốt lõi của công ty. Ứng viên thành công không nhất thiết phải
đạt điểm số cao trong các câu hỏi về từng giá trị cốt lõi nhưng họ
không được bỏ qua hoặc “đối lập” với bất kỳ giá trị cốt lõi nào.
Sự định hướng và đào tạo ban đầu
Nhân
viên mới sẽ hoàn thành một khoá đào tạo bốn tuần kỹ năng chăm sóc khách
hàng bất kể họ được tuyển vào vị trí nào trong công ty. Nếu không vượt
qua được thời gian đào tạo này, họ sẽ bị loại khỏi Zappos, và công ty
sẽ cấp cho họ 2000 USD trước khi sa thải, điều khoản này được đưa ra
ngay trong tuần đầu tiên của khoá đào tạo.
Quy trình mới
Năm
2008, Roger Dana, người chịu trách nhiệm phát triển đào tạo truyền
thông đã lập nên một quy trình mới giúp nhân viên phát triển từ cấp
thấp tới cấp cao nhất. Quy trình này yêu cầu nhân viên phải vượt qua
225 giờ đào tạo về “mức độ cốt lõi”, trong đó bao gồm 160 giờ đào tạo
về sự gắn bó cho những nhân viên mới cũng như những khoá bổ sung về
truyền thông hiệu quả, huấn luyện, khắc phục tranh chấp và giải quyết
stress. Khoá học mới nhất có tên là “Khoa học của hạnh phúc” (Science
of Happiness), bởi vì: “ Mục đích lớn của Zappos chính là mang hạnh
phúc đến với toàn thế giới”.
Những hình ảnh về trụ sở chính của Zappos
Thông qua việc
tiến hành quy trình trên, công ty cũng có những khoá học nhằm giúp nhân
viên làm chủ các kĩ năng góp phần vào sự phát triển chung của công ty.
Roger Dana cho biết: “Quy trình này cũng giúp mọi người trang bị những
kỹ năng để có thể trở thành quản lý cấp cao trong tương lai”. Thực tế,
sau khi hoàn thành khoá đào tạo về quản lí, quản lí viên có thể tham
gia một khoá đào tạo bổ sung với thời lượng 39 giờ về khả năng lãnh
đạo, trong đó có bao gồm một số khoá như Truyền cảm hứng cho cấp dưới,
Lãnh đạo theo phong cách của Zappos, Nuôi dưỡng nền văn hoá. Ngoài ra,
những lãnh đạo mới còn được mời giảng dạy những khoá học mới hoặc những
khoá học trong nội bộ các phòng ban cũng như thuyết trình trước các
nhân viên của Zappos, khách thăm quan và trường học trong vùng.
VNR dịch
Đón đọc 2 bài tiếp theo của “Công thức thành công “3 chữ C”:
Chữ C thứ hai: Dịch vụ khách hàng (Customer Service)
Chữ C thứ ba: Trang phục (Clothing)
*Để biết thêm chi tiết về hội thảo “Điển cứu mới về chiến lược tiếp thị trong kỷ nguyên số”, mời độc giả truy cập theo đường link:
http://vnr500.com.vn/2010-01-25-thuyet-giang-cua-giao-su-john-a-quelch-dien-cuu-moi-cua-harvard-ve-chien-luoc-tiep-thi-trong-ky-nguyen-so-